Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Tedavisi

Tanım:Bireyin yaşına ve düzeyine uygun olmayan aşırı hareketlilik, istekleri planlayamama ya da erteleyememe ve dikkat süresinin kısalığı ile kendini gösteren psikiyatrik bir bozukluktur.

Belirtiler:  Bozukluğun 3 temel göstergesi vardır.

1.Aşırı hareketlilik.

2.Dikkat eksikliği.

3.Dürtüsellik

Teşhiste Üç Kolaylaştırıcı Unsur.

1.Belirtilerin birden fazla ortamda görülmesi(ev, okul,misafirlik v.b)

2.Sürekli olması.

3.Belirtilerin 6-7 öncesinde görülmüş olması.

Dikkat Eksikliği:Dikkat eksikliği bireyin bulunduğu yaşta kendisinden beklenen(akranları ile kıyaslanmalı) süreden daha kısa odaklanabilme,izleyebilme, dinleyebilme,gözlemleyebilme faaliyetleridir.Genel olarak hiperaktivite ile birlikte seyretmekle birlikte Mental Reterdasyon ya da Motor Mental Reterdasyon olan çocuklarda  dikkat eksikliği görülür.

Hiperaktivite:Hiperaktivitesi bulunan çocukların doğal olarak dikkat süreleri de kısadır. Bu çocuklar 10 dk .dan fazla bir yerde oturamazlar. Bir işe uzun süre odaklanamazlar.Sanki içlerinden birileri onu gıdıklıyor gibidirler.Çok unuturlar.Sürekli hareket  halindedirler.Uyaranların fazla olduğu ortamlarda ders ya da başka iş yapamazlar.sadece bilgisayarda hoşuna giden bir oyunu ya da bir filmi izleyebilirler.Bunun nedeninin aynı film ya da oyunda sürekli farklı renk ve hareketlerin olması tahmin edilmektedir.

 Hiperaktivite doğuştan var olan bir durumdur .Beslenme ya da yanlış aile tutumuna bağlı olarak gelişmez..

Anne-Baba Şikayetleri:

1 Söylediklerimi dinlemiyor.Hemen unutuyor.

2.Eşyalarını silgisini kalemini kaybediyor.

3.Yerinde duramıyor.

4.Film izliyor tv başında saatlerce kalıyor ama ders yapmıyor.

5.Başladığı işi bitirmiyor.

6.Ödev yapmıyor.

7.Duvara tırmanıyor.

8.Bir yerde sıra bekleyemez.

9.Sabırsızdır. v.b şikayetler.

Tedavi ve Eğitim:Bu çocukların dikkat süresi kısa olduğundan hekim tarafından aktiviteyi yavaşlatıp dikkat süresini uzatmayı sağlayan yaygın olarak kullanılan 2 ilaç verilir.(reklam niteliği taşımamsı için ilaç ismini vermiyoruz) Bu ilaçların kullanımının doğruluğu ya da yanlışlığına karar verecek çevrelerin tıp çevreleri olacağı bir gerçeklik olmakla birlikte uzun yıllara dayana  eğitim tecrübelerimiz bize zorunlu olmadıkça ilaç kullanmanın yarar yerine (eğitim sırasında)zarar verdiğini göstermiştir. Bunun nedeninin ilacın aktivite düşürücü özelliğinin aynı zamanda eğitim öğretim performansını da düşürdüğü olarak düşünülmektedir.
Eğitim yalın uyarıcılardan arındırılmış bir ortamda yapılmaktadır.Dikkat süreleri kısa olduğundan öğretilecek konu 2-3 dk çalışılıp mola verilerek sürdürülür.Öğretim Mihver derslerde bireysel,(birebir özel eğitim)ifade ve beceri gerektiren derslerde grup halinde yapılmalıdır. Doğru öğretmen ve aile tutumları özellikle eğitim ve öğretim konusunda %95 lere varan başarıyı getirmektedir.

 

Tedavi


Tedavinin ilk şartı, aile okul ve hekim arasında sıkı işbirliğidir.  Çünkü DEHB evde olduğu kadar okulda da sorun yaşanmasına neden olur. Öğrenmeyle ilgili sorunlar yanında arkadaş ilişkilerinde yaşanan sorunlar ve kurallara uyma güçlüğü aile ve okulun ortak ve sağlıklı yaklaşımlarıyla aşılabilir.

  Öncelikle ailenin hiperaktivite hakkında bilgi sahibi olması gerekir. Çünkü çocukta var olan sorunların nedenlerini başka yerlerde aramak, çözüm üretmeyi engellediği  gibi, telafisi mümkün olmayan yanlış yaklaşımlar sergilenmesine neden olacaktır. Çocukla olan ilişkimizi düzenleyebilmek için DEHB belirtilerini yanlış yorumlamamak gerekir. Çocuğun davranışlarını ya da derslerle ilgili zorluğunu yaramazlık ya da tembellik olarak yorumlayan anne-babalar çocukla ilişkilerinin bozacak derecede sürekli ceza verme eğilimindedirler. Oysa bu çocukların cezalardan pek anlamadıkları kısa süre içinde görülecektir. Tedavide çocukla yeniden sağlıklı ilişki kurabilmenin yolları aranır. Ailenin çocuğa yönelik tutumları gözden geçirilerek yanlışlar ayıklanmaya çalışılır.

 DEHB’nun tedavisinde ilaçlar önemli yer tutarlar. Dikkat arttırmaya ve davranışların kontrol edilmesine yönelik ilaç tedavisi uzun yıllardır kullanılmaktadır. Stimülanların bulunmasıyla ilaç tedavisinde ciddi gelişmeler olmuştur. Günümüzde DEHB’nun tedavisinde Metylfenidat, dextroamfetamin ve pemolin gibi stimülanların yanında bazı antidepresan ve karbamezapin’den yarar görüldüğü bilinmektedir. Medikal tedaviden elde edilen sonuçlar çocuğun yaşı, zeka düzeyi, ailenin tedaviye uyumu ve sebatı gibi faktörlerden etkilenmektedir. Stimülanların devreye girmesiyle tedaviden elde edilen başarı oranı oldukça artmıştır. Stimülanlar; tedavideki başarıları yanındı, güvenilir ilaç olmaları, çocuklarda bağımlılık yapmamaları ve yan etkilerinin az olması nedeniyle tercih edilirler.

 Ülkemizde psikiyatrik ilaç kullanımı konusundaki yanlış bilgilenmeler DEHB olan çocukların gerektiğinde ilaç kullanmalarını da engellemektedir. Ailenin yan etkilerden korkarak ilaç reddetmesi, tedaviyi geciktirmekte ve sonradan geri dönüşümü olmayan sonuçlar doğurabilmektedir.

 Öğrenme güçlüğü çeken çocuklarda özel eğitim programlarının uygulanması gerekebilir. Kalabalık sınıflarda dikkatlerinin dağılması nedeniyle öğrenemeyen çocuklara bireysel eğitim öğrenemeyen çocuklara bireysel eğitim desteği verilmelidir. Olumsuz davranışların düzeltilmesi ve yerine olumlu davranışların konulması için çeşitli destekleyici ve davranışçı tedavi teknikleri uygulanabilir.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !